เมื่ออาทิตย์ที่แล้วเกิด ดีลการเข้าซื้อกิจการดีลใหญ่ของโลกนี้ โดยทาง Microsoft ขอเสนอซื้อหุ้น Yahoo ในราคาสูงลิ่ว ถ้าภาษาชาวบ้านเราเรียกว่า ?ขอซื้อบริษัท? นะแหละ แล้วจะเกิดอะไรขึ้นหากเกิดหากมีการควบรวมกิจการกันระหว่าง 2 บริษัท ซึ่งเหตุผลในการวิเคราะห์ในมุมมองระดับโลก คงมีหลายๆ แห่งวิเคราะห์กันไปมากมายแล้ว วันนี้ผมขอมาวิเคราะห์มุมมองดีลนี้ในประเทศไทย และจะส่งผลกระทบอะไรบ้างกับคนไทยดีกว่าเน้อ?.
Microsoft กับการให้บริการทางอินเทอร์เน็ตในเมืองไทย
ลองมามองดูผู้ให้บริการสองรายนี้คือ Microsoft กับ Yahoo ในเมืองไทยกัน ซึ่งตอนนี้มีแต่ฝั่ง Microsoft เท่านั้นที่มีการตั้งรกรากอย่างมั่นคงในการให้บริการ ซอฟต์แวร์และเว็บไซต์ในเมืองไทย โดยทางเว็บไซต์ทาง Microsoft ได้ร่วมมือกับทางบริษัท Impaq ในการให้เป็นผู้รับผิดชอบดูแลเว็บไซต์ในกลุ่มของ MSN Thailand (www.MSN.co.th) และยังรวมถึงบริการบนอินเทอร์เน็ตต่างๆ ภายใต้การให้บริการของ Microsoft เช่น MSN Messenger, หรือMSN Live (Hotmail.com) ซึ่งต้องยอมรับว่า MSN Thailand ได้เข้ามามีบทบาทอย่างมากในวงการเว็บไซต์ในเมืองไทย เพราะหลังจากเริ่มเปิดให้บริการ ก็เริ่มสร้างทีมพัฒนาเว็บไซต์ และสร้างเครือข่ายพันธมิตรมากมายในการสร้าง Content ต่างๆ เช่น ธนาคารกรุงเทพ และเว็บไซต์ SiamPhone.com เป็นต้น
ด้วยความที่เป็นเว็บนอกแบรนด์ใหญ่เว็บแรกที่เข้ามาปักหลักในเมืองไทยมานาน และมีบริการต่างๆ ที่คนไทย ?ใช้อยู่แล้วเป็นจำนวนมาก? ไม่ว่าจะเป็น Hotmail.com ซึ่งจากประสบการณ์ส่วนตัวที่ได้มีโอกาสไปสัมผัส และรู้จักกับผู้ใช้ที่อินเทอร์เน็ตทั่วประเทศไทย แทบจะพูดได้ว่า ?คนไทยเกือบ 70% ที่ใช้อินเทอร์เน็ต มี Account ของ Hotmail? โดยเหตุผลส่วนใหญ่ที่หลายๆ คนมักจะใช้ Hotmail คือ ?เพื่อนแนะนำให้ใช้ และอยากใช้เพื่อเล่น MSN Messenger เอาไว้คุยกับเพื่อน? ดังนั้นหากมองดูแล้ว ทางฝั่ง Microsoft ดูจะมีบริการที่โดดเด่นสามารถเข้าถึงและครอบคลุมคนไทยได้อย่างมากมายจากบริการที่ผมได้เกริ่นมา?

และด้วยการถือข้อมูลคนไทยที่ใช้อินเทอร์เน็ตเกินครึ่งประเทศ ผ่านทางบริการต่างๆ ของตน (ตอนนี้มี MSN น่าจะข้อมูลพฤติกรรมคนไทย มากกว่าเว็บไซต์ที่คนไทยทำซะเองอีก) แต่สิ่งหนึ่งที่น่าสนใจก็คือ การเริ่มมาเป็นผู้นำในวงการโฆษณาออนไลน์ของไทย โดยมีการดึงเม็ดเงินจากแคมเปญโฆษณาออนไลน์เกือบทุกๆ แคมเปญที่มีออกมา ซึ่งถือว่าเป็นอุตสาหกรรมโฆษณารูปแบบใหม่ ที่ตอนนี้กำลังเริ่มโตอย่างฉุดไม่อยู่เสียแล้ว โดยในตอนนี้หากบริษัทหรือสินค้าไหน ต้องการลงโฆษณา เว็บไซต์หรือบริการของ MSN จะเป็นรายชื่อแรกๆ ที่ทางเอเจนซี่ โฆษณาออนไลน์หลายๆ เลือกไว้เป็นที่แรกๆ ที่จะต้องใช้เม็ดเงิน (เป็นจำนวนมาก) เพื่อซื้อหรือวางแผนซื้อสื่อให้กับสินค้าหรือบริการของลูกค้าของตน อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ เพราะหากเค้าจะต้องการ ?เข้าถึง? และ ?ถ่ายทอด? ข้อมูลสินค้าหรือบริการของตนผ่านสื่อออนไลน์ไปยังคนจำนวนมากๆ การโฆษณาผ่านสื่อ และบริการของ MSN ดูจะเป็นช่องทางที่สามารถเข้าถึงคนไทยได้เป็นจำนวนมาก ซึ่งตอนนี้ มีการจัดทำเป็น แพ็กเกจหลายรูปแบบ เช่นซื้อโฆษณาใน Hotmail + MSN Messenger เป็นต้น.. นี้คือเหตุผลที่ทำให้ MSN ถือว่าเป็นเว็บไซต์เมืองนอก ที่ประสบความสำเร็จในเมืองไทยทั้งในรูปแบบของการให้บริการ และรายได้จากการโฆษณาอย่างมาก
Yahoo?.. ในไทยเป็นยังไงกันบ้างมาดูกัน
ทีนี้เราลองหันมาดู Yahoo.com กันบ้างดีกว่า กับการให้บริการในเมืองไทยของ Yahoo.com ว่าเป็นยังไงบ้าง จริงๆ แล้วคนไทยคุ้นเคยกับ Yahoo.com มากันเป็นสิบปีแล้ว นับตั้งแต่วงการอินเทอร์เน็ตหรือเว็บไซต์ไทยเพิ่งจะเริ่มก่อตัว เพราะผมจำได้เลยว่าในช่วงแรกวงการอินเทอร์เน็ตในบ้านเรา Yahoo.com ดูเหมือนจะเป็นแบบอย่างที่หลายๆ เว็บไซต์นำมาเป็นแบบอย่าง (ดูอย่างโลโก้ Sanook.com กับ Yahoo.com สิ เหมือนกันอย่างกับ แพะ กับ แพะ คือเหมือนกันมาก Y! กับ S! อิอิ แอบกัด..) ดังนั้นคนไทย (ในยุคก่อน) จะคุ้นเคยกับบริการของ Yahoo อย่างมาก โดยในช่วงนั้นบริการที่ Yahoo ฮิตมากคือ บริการ Web Directory หรือ รวมลิงค์เว็บไซต์ต่างๆ จากทั่วโลก ซึ่งพอเวลาจะหาเว็บไซต์อะไรก็จะเข้าไปหาที่ Yahoo กันเป็นประจำ และก็เริ่มมีคนไทยหันไปใช้ Yahoo Mail และ Yahoo Messenger กันมากขึ้น แต่ก็ต้องยอมรับว่ายังไม่มากเท่าของฝั่งของ MSN ซึ่งตอนนั้นเริ่มมี Hotmail ให้ใช้กันแล้ว (ตอนนั้น Hotmail ยังไม่ถูกทาง MSN ซื้อ)
แต่พอภายหลัง หลังจากที่ Google.com เข้ามามีบทบาทและเริ่มเจิดจรัสในวงการเว็บไซต์ทั่วโลกจากระบบค้นหาที่แสนเก่งกาจชนิดที่เว็บไซต์อื่นๆ ทำไม่ได้ ช่วงนี้แหละ เป็นช่วงที่คนไทยเริ่มปันใจจาก Yahoo หันไปใช้ Google ในการค้นหาเว็บไซต์กัน เป็นจำนวนมาก และจังหวะนี้เอง คือจังหวะที่คนไทยเริ่มทิ้ง และหนีห่างจากบริการของ Yahoo ไปอย่างถาวร ถึงแม้ในช่วงปี 2005-6 จะมีข่าวหนาหูมากในวงการเว็บไซต์เมืองไทย ว่าทาง Yahoo จะเข้ามาเปิดออฟฟิสในเมืองไทย เพื่อทำการแข่งขันกับทาง MSN แต่ก็ไม่มีวี่แววให้เห็น แต่ในช่วงปี 2007 Yahoo ก็เริ่มรุกเข้ามาในไทยอย่างเต็มรูปแบบ โดยการเปิด www.Yahoo.co.th ขึ้นแต่การบริหารจัดการเว็บไซต์นี้ ทาง Yahoo ใช้ทีมงานที่อยู่ที่สิงค์โปร์ เป็นฐานในการบริหารจัดการ โดยมีคนไทย ร่วมอยู่ในทีมด้วย...
ถึงวันนี้ (ปี 2008) ยังมีคนไทย (จำนวนไม่มากนัก) ที่ใช้บริการของ Yahoo อยู่โดยบริการที่หลายๆ คนยังนิยมใช้กันอยู่ได้แก่ Yahoo Mail บริการฟรี E-Mail ที่ไม่จำกัดพื้นที่, Yahoo Messenger ก็มีคนไทยใช้อยู่บ้าง (คนรู้บ้างไหมว่า Yahoo Messenger กับ MSN Messenger สามารถใช้ร่วมกันได้ด้วยนะ) และนอกจากนี้ยังมี www.Fickr.com บริการเก็บรูปภาพออนไลน์ที่มีหลายๆ คนใช้กัน แต่จากทั้งหมดก็สะท้อนให้เห็นว่า การให้บริการต่างๆ บนโลกออนไลน์ของ Yahoo ในเมืองไทย ตกเป็นรองกับทาง MSN อยู่มาก เพราะด้วยเหตุผลหลักๆ คือ กุญแจสำคัญที่จะเป็นตัวดึงให้คนไทยอยู่กับบริการของ MSN ก็คือ ?Hotmail.com และ MSN Messenger? เพราะตอนนี้มันกลายเป็น ?เครื่องมือสื่อสารหลัก? ของคนไทยที่ออนไลน์ทั่วประเทศไปแล้ว
ถ้า MSN จะรวมกับ Yahoo จะกระทบยังไงบ้างกับคนไทย?
เนื่องจากปัจจุบันทาง MSN กับ Yahoo มีบริการที่มีลักษณะเดียวกันหรือเหมือนกันมากเกินไป ไม่ว่าจะเป็น Mail, Instant Messenger หรือแม้แต่ บริการ Search ค้นหาข้อมูล ที่ทั้งสองแห่งมีให้บริการเหมือนกัน ซึ่งตรงนี้อาจจะไม่ได้เพิ่มมูลค่ากับการควบรวมกิจการเข้าด้วยกันมากเท่าไร แต่ก็ยังมีบริการอีกหลายๆ ส่วนที่ทาง Yahoo มีดีกว่าทาง MSN อยู่มาก เช่น ระบบโฆษณาออนไลน์ของทาง Yahoo หรือ Yahoo Search Engine Marketing (Y!SM) ซึ่งถือว่าเป็นแหล่งรายได้และเทคโนโลยีทาง MSN ให้ความสนใจอยู่มาก แต่สุดท้ายแล้ว สิ่งที่เกิดขึ้นหลังจากการควบรวมของกิจการทั้งสองก็คือ ฐานลูกค้าของทั้งสองแห่งที่มีผู้ใช้บริการอยู่นับร้อยล้านคนทั่วโลกจะรวมเข้าด้วยกัน ซึ่งจะทำให้ทาง MSN มีความแข็งแกร่งมากขึ้น และยังเสริมธุรกิจโฆษณาออนไลน์ได้เข้มแข็งมากขึ้น พอที่จะต่อสู้กับ Google ได้
ส่วนการให้บริการหลังจากการควบรวมมีอยู่ 2 แนวทางคือ
1. ให้บริการต่อไปภายในชื่อเดิม
แต่มีการนำเทคโนโลยีมาพัฒนาร่วมกัน ซึ่งตรงนี้จะทำให้คนไทยที่ใช้บริการของ Yahoo สามารถมาใช้ร่วมกับ ทาง MSN ได้อย่างสะดวกมากขึ้น หรือน่าจะมีการรวมระบบสมาชิกของทั้งสองแห่งเข้าด้วยกัน
2. ให้บริการภายในชื่อใดชื่อหนึ่ง
อันนี้คงต้องมาดูกันว่าในแต่ละ บริการว่าบริการใด ของใครมีความเข้มแข็งหรือเป็นที่ยอมรับมากกว่ากัน ก็คงอาจจะมีการควบรวมบริการที่เหมือนกัน เข้ามาอยู่ภายใน แบรนด์นั้นๆ
ทั้งนี้และทั้งนั้นอาจจะมีโมเดลหรือรูปแบบอื่นๆที่อาจจะเกิดขึ้นมาได้อีก แต่ทั้งนี้และทั้งนั้น ก็ต้องอยู่บนพื้นฐานของ การซินเนอยี่ (Synergy) ของธุรกิจทั้งสอง ที่จะต้องนำมาซึ่งความได้เปรียบการแข่งขัน และการนำมาซึ่งผลกำไรจากการควบรวมกิจการครั้งนี้
สำหรับผลกระทบกับคนไทยก็คือ คนไทยก็ใช้ฟรี เหมือนเดิมครับ..! แต่จะมีบริการอะไรบางอย่างที่อาจจะถูกเข้ามาควบรวมเข้าด้วยกันอย่างที่วิเคราะห์ไปด้านบน และมีบริการใหม่ๆ ที่บางทีคุณอยากจะใช้ แต่ไม่มี แต่ภายหลังจากการควบรวม คุณจะมีอะไรใหม่ ๆ แปลกมาให้เล่นกันอีกเพียบ
แต่สิ่งหนึ่งที่น่าสนใจสำหรับกลุ่มคนทำเว็บไซต์ในเมืองไทยก็คือ ?คุณกำลังจะเจอศึกใหญ่ครับ? เพราะเมื่อยักษ์ใหญ่ รวมกับ ยักษ์ใหญ่ สิ่งที่ตามมาคือการควบคุมกิจกรรมของคนไทยที่ใช้อินเทอร์เน็ตจะ ?เบ็ดเสร็จ? มากขึ้น เว็บไซต์ไทยก็ต้องเจอกับภาวะการแข่งกันกับ เว็บไซต์ระดับโลก ที่แข็งแกร่งมากขึ้น ดังนั้นการอยู่รอด และการเข้าถึงคนไทย คงต้องพยายามสร้างเซ็กเมนต์ใหม่ๆ หรือลงไปจับยังในกลุ่มลูกค้าเฉพาะ (Vertical Market หรือ Niche Market) ก็น่าจะเป็นแนวทางหนึ่งที่ช่วยทำให้ธุรกิจบนโลกออนไลน์ของคนไทยอยู่รอดต่อไปได้
เอ่อ..ออ.. หลังจากที่วิเคราะห์ 2 เว็บไซต์นี้มาตั้งนาน ก็เหลือบไปเห็นข่าว ว่าดีลการร่วมกันของ Microsoft และ Yahoo อาจจะไม่สำเร็จ เพราะทางบอร์ดของ Yahoo จะออกมาปฏิเสธข้อเสนอนี้ อ้าว? เขียนมาตั้งนาน เพิ่งจะเห็น แต่อย่างน้อยผมก็เชื่อว่า ทาง Microsoft คงต้องพยายามต่อไป ในการเสนอซื้อกิจการของ Yahoo อีก หรือจะหันไปซื้อเว็บไซต์อื่นๆ เพื่อมาสู้กับทาง Google อย่างที่ Microsoft ชอบทำเป็นประจำ?